Çocuklarda diş macunu kullanımı

Diş macunlarının içeriği birbirine benzemekle birlikte en hassas nokta flor konusudur. Çoğu ebeveyn flor hakkındaki endişesinden dolayı flor içermeyen macun, organik macun tercih etmektedir. Çocuk diş hekimleri tarafından önerilen çocuk macunlarının içeriği ve miktarı çocuğun yaşına, çürük risk düzeyine, tükürme faaliyetini gerçekleştirip gerçekleştirememesine göre değişmektedir. İlk süt dişi çıktığı andan itibaren parmak fırçalar ve 0-3 yaş diş macunu ile diş fırçalanması tavsiye edilmektedir. Rutin 6 ayda 1 olan diş kontrolleri sırasında çürük risk düzeyi değerlendirilerek florlu veya florsuz macun tavsiye edilmektedir. Genellikle 0-3 yaş macunları florsuz, 3 yaş üzeri macunlar 1000 ppm florlu, 6 yaş üzeri macunlarda ise 1450 ppm flor bulunmaktadır. 0-3 yaş çocuklarda pirinç tanesi, 3 yaş üzeri çocuklarda bezelye tanesi, 6 yaş üzeri çocuklarda fırça boyu kadar macun miktarı önerilmektedir. Çürük risk düzeyi yüksek 0-3 yaş çocuklarında florlu macun kullanımı sürüntü şeklinde  önerilebilmektedir. İçeriğinde ksilitol bulunan macunlar tat olarak tatlı olmakta ve daha kolay tolere edilebilmekle birlikte ksilitol’ un çürük önleyici etkisi de bulunmaktadır. 

Flor içeren macunlar zararlı değildir. Florlu macun tüp tüp yenmediği müddetçe kanda toksik düzeye ulaşmayacaktır. Sistemik yolla tablet olarak düzenle bir şekilde kan dolaşımına katılmadığı için organlarda birikim yapabilecek düzeyde değildir. Flor doğada bir çok gıdada doğal olarak bulunan bir maddedir.

Florun çürük oluşumunu engellediği yapılan birçok çalışma ile ortaya konmuştur. Flor içermeyen macunlar diş fırçasının mekanik temizliğine yardımcı olmaktadır. Ekstra çürükten koruyucu bir etkisi bulunmamaktadır.

0-3 yaş bebeklerde pirinç tanesi, 3 yaş üzeri çocuklarda bezelye tanesi ve 6 yaş üzeri çocuklarda bir fırça boyu olarak kullanılmalıdır.

Diş macunundaki florürün eser miktarda yutulması önemli değildir. Fakat bir tüp diş macunu yendiğinde çocuğun yaşına ve kilosuna bağlı olarak akut flor toksisitesi gelişebilir. Bu durum ateş, kusma, kas krampları, karın ağrısı olarak kendini gösterecektir. Flor en elektronegatif element olduğu için zehirlenme durumunda çocuğa süt içerilmesi ve akabinde hastaneye başvurulması tavsiye edilir.

İlk diş çıktığı andan itibaren dişler macun yardımıyla fırçalanmaya başlanmalıdır. Parmak fırçası ve pirinç tanesi miktarında macun yeterli olaraktır.

12 yaşına kadar çocukların çocuk diş macunu kullanılması önerilmektedir. Mine yapıları geç olgunlaştığı için yetişkin macunları çocuklarda mine çiziği yaparak hassasiyet oluşturabilir. Özellikle beyazlatma etkili macunların kullanımı asla önerilmemektedir. 12 yaşından sonra beyazlatma etkisi hariç olan yetişkin macunları kullanılabilir.

Karbonat kullanımı önerilmemektedir. Karbonat diş macunu yerine asla geçmez. Karbonat’ ın diş yüzeyi üzerinde aşındırıcı bir etkisi vardır. Karbonatla fırçalama zamanla hassasiyet oluşumuna sebep olacaktır.