Çocuklarda beslenmenin diş sağlığına etkisi
Diş sağlığının devamlılığının en büyük etmenlerinden biri de beslenmedir. Beslenmenin şekerli içeriklerden uzak, posalı ve kalsiyum içeriği ile dolu gıdalarla sağlanması diş sağlığını olumlu destekleyecektir.
Diş çürüklerinin oluşum mekanizmasına değinecek olursak çürük yapıcı bakteriler kendi beslenmesini sağlamak ve çoğalmak için diş yüzeyi üzerinde kalan şekerli gıdaları kullanırlar ve bu kimyasal süreç sonucunda asit üretirler. Bakteriler tarafından üretilen asit, dişin mine tabakasının mineral kaybederek demineralize olmasına neden olur. Bu demineralizasyon alanı kalsiyum içerikli besinlerin tüketimi ile diş yüzeyine kalsiyum, fosfat çökelmesi sayesinde tekrar remineralize olabilmektedir. Diş yüzeyindeki re/demineralizasyon dengesinin mineral kaybından yana ağır basmasıyla çürük başlamaktadır. Karyojenik gıda olarak tabir edilen karbonhidrat içerikli gıdalar, meyve suları, gazlı içecekler, glikoz, früktoz, laktoz gibi şekerleri içeren gıdalar, paketli abur cuburlar…vb çürük oluşumu için bakterilerin sevdiği gıdalardır ve diş yüzeyinin mineral kaybetmesine neden olurlar. Özellikle gece beslenmesi yapan çocuklarda tükürük akış hızı gece minimum olduğu için, biberonla içtiği süte çikolata tozu, bal, pekmez gibi şekerli içeriklerin karıştırılması diş sağlığını olumsuz etkilemektedir. Diş hekimi olarak peynir, yumurta, ayran, kefir, yoğurt, sade süt gibi gıdaların sebzelerin tüketimi diş sağlığı için tavsiye etmekteyiz.
1-Her tatlı tüketiminde diş çürür mü?
Her tatlı tüketimi dişi çürütmez. Önemli olan tüketimin sıklığı ve miktarı, diş yapısının kalitesi ve en önemlisi de diş fırçalama ve diş ipi kullanımının etkin yapılmasıdır. Her öğünde şeker içerikli gıdaların tüketilmemelidir. Haftada 2-3 gün ana öğünle birlikte olmak üzere tatlı tüketimi yapılabilir.
2- Her tatlı tüketimi sonrası dişler fırçalanmalı mıdır?
Dişlerin günde 2 kez en az 2 dk sabah/akşam olmak üzere fırçalanması ve günlük diş ipi kullanımı çürüksüz bir ağız için yeterli olacaktır. Mine yapı bozukluğu olan hastalarda ise öğlen vakti de dişlerin yemek sonrası fırçalanması önerilebilmektedir. Fakat her tatlı tüketimi sonrası diş fırçalamak yerine yoğurt, ayran gibi kalsiyum içerikli gıdaların tüketimi veya su içerek ağız ortamını temizlenmesini sağlamakta etkili olacaktır.
3- Çocuğum peynir, yumurta yemiyor diş sağlığı bozulur mu?
Yumurta, peynir tüketmeyi tercih etmeyen birçok çocuk vardır. Bu gıdalarla barışık olmayan çocuklar yoğurt, ayran, süt… gibi başka kalsiyumdan zengin gıdaları tüketmeyi sevebilirler. Sevmediği gıdalar yerine sevebileceği kalsiyum içeriği zengin gıdaları tüketmekte aynı oranda iyi etkileyecektir.
4-Anne sütü diş çürütür mü?
Her canlının sütü kendi yavrusunun ihtiyaçlarına özeldir. Anne sütü de şeker içeriği yüksek ve besin değeri zengin bir süttür. Emzirme sonrası diş yüzeyleri temizlenmediği zaman veya sık sık gece emzirmeleri yapıldığı zaman anne sütü kaynaklı ön kesici süt dişlerinin çürümesi sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
5-Süte katılan şeker, pekmez diş çürütür mü?
Çocukların süt içmesini sağlamak amacıyla süte katılan çikolata, şeker, pekmez, bal gibi tatlı gıdalar diş çürüğüne sebep olmaktadır. Süt tek başına tüketildiğinde dişi çürütmeyecektir. Sütün içine tatlı gıdaların eklenmesi önerilmemektedir.
6-Meyveler diş çürütür mü?
Meyvelerde fruktoz adını verdiğimiz meyve şekeri bulunmaktadır. Özellikle kavun, karpuz, üzüm, portakal gibi meyveler şeker içeriği yüksek meyvelerdir. Aynı zamanda meyve suları da diş çürümelerini hızlandırmaktadır. Meyvenin kendisini tüketmek yerine meyve suyu şeklinde içmek diş çürüğü açısından daha zararlıdır.
7-Kuru meyveler diş çürütür mü?
Kuru meyvelerden özellikle kuru kayısı, kuru incir, hurma gibi besinler hem şekerli hem de diş yüzeylerine yapışıp kalan kolay temizlenemeyen besinlerdendir. Ana öğünlere yakın tüketmek veya diş fırçalama zamanlarına yakın tüketmek çok daha sağlıklı olacaktır.
8-Kraker, bisküvi tüketimi diş sağlığına zararlı mıdır?
Marketlerdeki kraker ve bisküviler tuzlu, zararsız gıdalar olarak düşünülmemelidir. Bu gıdaların içine sık sık tüketim yaratabilmek için şeker eklenmektedir. Hem diş yüzeylerine yapışan hem de şekerli olan bu gıdalar düşünülenin aksine çürük oluşumunu hızlandırmaktadır.
