Bebeklerde/Çocuklarda ilk diş muayenesi
Bebeklerin ilk diş çıkartmaya başladığı dönem 6 ay-1 yaş arası dönemdir. Bu dönemde ağız ortamına ilk çıkan dişler genellikle alt ön iki kesici diş olmaktadır. Diş Çıkarma döneminde diş etleri kızarır hatta dokuda kan toplanmasına bağlı morumsu şişlikler (hematom) meydana gelebilir. Diş çıkarma döneminde bebeklerde huzursuzluk, ağlama, minimal ateş, salyalanma da görülebilmektedir. Bu dönemde bebekler, diş çıkan bölgeleri kaşıma isteği duyma, sürekli elini ağzına götürme ve objeleri ısırma eğilimindedir.
Bebeklerin ilk diş hekimi muayenesinin ilk diş çıkarttıkları dönemde yapılması tavsiye edilmektedir. Bu muayenede ebeveynlere ağız-diş bakımını nasıl sağlayacakları ile ilgili tavsiyeler, yaşa uygun diş fırçası, çürük riskine ve yaşa uygun diş macunu tavsiyesi, gerekli ise diş yapısı kuvvetlendirici (remineralizasyon) diş kremi önerileri yapılmaktadır. Aynı zamanda bebeklerde nasıl diş fırçalanması gerektiği ile ilgili de tavsiyeler verilmektedir. Süt dişleri, diş yapısı olarak çürümeye daha meyilli ve mineral oranı daha düşük, yumuşak dişlerdir. Düzenli olarak 6 ayda 1 yapılan diş hekimi muayeneleri ile anne sütü, biberon çürüklerinin önüne geçilebilmekte ve çürüksüz bir ağızın devamlılığı mümkün olabilmektedir.
1-Çocuklarda ilk diş muayenesi ne zaman yapılmalıdır?
Bebeklerde ilk diş hekimi muayenesi ilk süt dişi çıktığı zaman (6ay- 1 yaş) yapılmalıdır. Bu dönem kaçırılırsa 2-3 yaş arasında kesinlikle diş hekimi muayenesi yapılmalıdır. 2-3 yaş döneminde ağızdaki tüm süt azı dişleri tamamlanır ve bu dişlerin kontrolü, bakımı çok önemlidir.
2-Bebeklerin ilk diş muayenesinde hekim neler yapmaktadır?
Çocuk diş hekimleri ilk diş muayenesine gelen bebeğin dişlerinde çürük olup olmadığına, mineralizasyon bozukluğu olup olmadığına bakmaktadır. Çürük risk düzeyine göre bebeğe uygun diş fırçası, diş macunu önerisi yapılmaktadır. Ebeveynlere doğru fırçalama teknikleri ve dişlerin sağlığı için doğru beslenme önerileri verilmektedir. Dişlenmenin en başında doğru bilgiye sahibi olan ebeveynler çocuklarının diş sağlığını doğru yöneterek çürüksüz bir ağızı desteklemektedir.
3-Bebeklerin ilk diş muayenesi nasıl yapılır?
Bebeklerin diş muayenesi eğer bebek ağlamıyor ise ebeveyninin kucağında yapılır. Ağlayan bebeklerde ise bebeğin başı hekimin kucağına gelecek şekilde hekimle ebeveyn karşılıklı oturarak bebeğin ilk diş muayenesi yapılmaktadır.
4-İlk diş hekimi muayenesinde işlem yapılır mı?
İlk muayene sonucu dişlerin tedavi ihtiyaçları ve çocuğun bu tedaviler karşısındaki uyumu değerlendirilmektedir. Eğer çocuk çok uyumlu ve tedaviye istekli ise ilk muayene sonrası hemen işlem yapılabilmektedir. Fakat genellikle ilk muayene tanışma ve alet tanıtımı ile geçmektedir. Buradaki amaç çocuğun bilinmeyene olan korkusunu gidermektir. Sonraki seanslarda önce kolay işlemlerden başlanarak çocuğun diş hekimi koltuğuna alışması ve korkusuzca tedavilerine gelmesi amaçlanır. Çocuk, diş hekimine alıştıkça ilerleyen seanslarda zor işlemlere doğru gidilmektedir.
5-Diş hekimine hiç gelmek istemeyen bir çocuğa ne yapılmalıdır?
Önce diş hekimi ile ilgili resimli çocuk kitapları veya diş hekimi oyuncakları ile çocuğa diş hekimi tanıtılmalı ve çocuğun diş muayenesine olan heyecanı arttırılmalıdır. Eğer çocuk hala diş hekimi koltuğuna oturmak istemiyorsa veya klinikten içeri dahi girmek istemiyorsa rahat bir oturma alanında sadece ayna ile muayene yapılabilmektedir. Çocuğun ağız sağlığının durumuna göre ciddi derecede korkusu, kaygısı olan bir çocukta diş tedavileri genel anestezi altında gerçekleştirilmektedir.
6-Diş hekimine gitmeden önce çocuklara söylenmemesi gereken kelimeler nelerdir?
Ebeveynler çocuklarını ikna edebilmek için sıklıkla ‘doktor sadece şurup verecek, asla acımayacak, çok az acıyacak, kısa sürecek, hemen bitecek… vb gibi süre belirten ve ağrı, acı kelimesi içeren cümleler kurulmamalıdır. İşlemler bazen kısa sürmeyeceği gibi bazen ufak ağrılar olabilmekte veya hiç ağrı hissetmeyeceği bir durumda ‘acıyabilir’ düşüncesi ile korku geliştirebilmektedir. Çocuklara asla acımayacak, acıyacak diyerek söylenen sözler sonrasında tam tersi bir durum yaşandığında çocuğun size olan güveni sarsılacaktır.
7- Diş hekimi muayenesi öncesi çocuklara neler söylenebilir?
Ebeveynler resimli öykü kitaplarından diş hekimi muayenesinin nasıl olduğunu göstererek açıklayabilirler. Diş hekimini dişlerin sağlığını kontrol eden bir doktor olarak tanıtıp, çocuğun kaç dişi olduğunu sayacağını ve dişlerinin sağlığını kontrol edeceğini söyleyebilirsiniz. Daha sonrasında çocuğun sorduğu zor soruları ise doktora sorması gerektiğini söyleyebilirsiniz. Kendi diş tedaviniz yapılırken çocuk ortama alışsın diye çocuğunuzu yanınızda götürmemelisiniz. Sizin tedaviniz sırasında kullanılan bir alete korku geliştirerek diş tedavilerini korkutucu işlemler olarak anlamlandırabilir.
