Süt Dişi Travması
Bebeklerin yürümeye başladığı andan itibaren hareketliliklerinin artması, merak duygusuyla her objeyi tanıma istekleri veya çocukların akranlarıyla koşturmaları düşme sonucu ön süt dişi travmasıyla karşılaşmalarına neden olabilmektedir. Düşme sonucu alt çenenin üst çeneye çarpması veya üst çenenin bir objeye sert çarpması sonucu ön kesici dişlerde kırılma, sallanma, diş eti içine gömülme veya komple ağızdan çıkma gibi durumlar yaşanabilmektedir. Bu durumlar parmak emme, emzik, biberon kullanımına bağlı olarak ön kesici dişlerin daha fırlak olduğu hastalarda daha sık yaşanmaktadır.
Süt dişi diş etine gömüldüyse veya süt dişinde sallanma meydana geldiyse ön dişlerle sert şeyler yenmemesi gerekmektedir ve ilgili dişin durumu takip edilecektir. Takip sonucu diş etine giren süt dişi zamanla tekrar uzayacaktır fakat uzamaması durumunda ilgili dişin çekimi düşünülebilir. Sallanma olan dişte ise dişin sabitlenmesi ve nekroz olup olmaması takip edilmektedir. Sallanma durumunda dişin sinir ile bağı kopabilmektedir bu sebeple zamana bağlı nekroz gelişebilir. Nekroz gelişen diş grileşmeye başlamaktadır ve dişin nekroz olduğu anlaşılmaktadır. Nekroz olan travma görmüş süt dişine ileride apse, enfeksiyon gelişmemesi için kanal tedavisi yapılmaktadır.
Süt dişinin ağızı terk ettiği travma olgularında ise süt dişi geri yerine yerleştirilmemektedir. Bunun sebebi altta olan daimi diş germine zarar vermemektir. Kanayan bölgenin kanaması durdurulup ağız içi serumla yıkanmaktadır. Ağızdan çıkan süt dişi incelenerek bir parçasının doku içinde kalıp kalmadığı bakılmaktadır.
1-Ağızdan çıkan süt dişi anında diş etine geri yerleştirilmeli midir?
Süt dişi travmalarında çıkan süt dişi yerine yerleştirilmemektedir.
2- Ağızdan çıkan süt dişi saklanmalı mıdır?
Ağızdan çıkan süt dişini bir diş hekimine göstermek ve dişin bir bütün olarak ağızı terk ettiğine emin olmak için saklayabilirsiniz.
3- Süt dişi kırılırsa kırılan parça saklanmalı mıdır?
Süt dişinin kırılan parçası büyük bir parça ise süte konularak saklanıp hızlı bir şekilde çocuk diş hekimine gidilmelidir. Sinirin açığa çıktığı durumlarda kanal tedavisi yapılıp kırılan parça ile diş restore edilebilir. Kırılmanın boyutuna göre zirkon kaplama da gerekebilmektedir.
4- Süt dişine travma geldiğinde alttaki daimi diş germi etkilenir mi?
Süt dişinin aldığı travmanın şiddeti ve yönüne göre özellikle alttan yukarı bir çarpma ise ön kesici dişlerin kökü alttaki diş germine değebilmektedir. Böyle bir durumda ‘turner hipoplazisi’ dediğimiz bir durum gerçekleşebilir. Bu durumda diş minesinin ufak bir bölgesinde lokalize mine bozukluğu bulunmaktadır. Her süt dişi travmasında bu durum meydana gelecektir diye bir kaide bulunmamaktadır.
